ساختار شیمیایی اتیل استات
اتیل استات یک استر است که از واکنش یک الکل (اتانول) و یک اسید کربوکسیلیک (اسید استیک) تشکیل میشود:
CH3COOCH2CH3
روشهای تولید اتیل استات
1. استریفیکاسیون فیشر (روش آزمایشگاهی و صنعتی رایج)
واکنش مستقیم اتانول + اسید استیک در حضور کاتالیست اسیدی (معمولاً اسید سولفوریک):
CH3COOH+C2H5OH⇌CH3COOC2H5+H2O
-مزایا:
-ساده و ارزان
-مواد اولیه در دسترس
نکته:
واکنش تعادلی است → برای افزایش بازده، آب حذف میشود یا از الکل اضافی استفاده میشود.
2. دهیدروژناسیون اتانول (روش صنعتی پیشرفته)
در این روش، اتانول در حضور کاتالیست مسی به اتیل استات تبدیل میشود:
2C2H5OH→CH3COOC2H5+2H2
مزایا:
-عدم نیاز به اسید استیک
-محصول جانبی مفید: هیدروژن
کاربرد صنعتی در مقیاس بزرگ
3. واکنش استالدهید با اتانول
در حضور کاتالیست خاص:
CH3CHO+C2H5OH→CH3COOC2H5
کمتر رایج، اما در برخی فرآیندهای صنعتی استفاده میشود.
کاربردهای اتیل استات
1. حلال صنعتی
مهمترین کاربرد اتیل استات
-رنگها و لاکها
-چسبها
-جوهرهای چاپ
-رزینها و پلیمرها
✅ تبخیر سریع
✅ سمیت نسبتاً کم نسبت به بسیاری از حلالها
2. صنایع غذایی
بهعنوان طعمدهنده مصنوعی (Flavouring agent)
در اسانسها با طعم میوهای
دارای کد افزودنی غذایی: E1504
3. صنایع داروسازی
-استخراج مواد مؤثره دارویی
-حلال در فرمولاسیون برخی داروها
4. صنایع آرایشی و بهداشتی
-لاک ناخن و پاککنندههای آن
-عطرها و اسپریها
5. آزمایشگاههای شیمی
-حلال در کروماتوگرافی (TLC و Column chromatography)
-استخراج مایع–مایع
مشخصات فیزیکی و شیمیایی اتیل استات
-بوی نسبتاً مطبوع
-فرّار و خشکشوندگی سریع
-سمیت کم
-زیستتخریبپذیر
-قابل اشتعال
-حلالیت محدود در آب
-استنشاق زیاد آن میتواند باعث سرگیجه شود
نکات ایمنی و روش نگهداری اتیل استات
-دور از شعله و جرقه نگهداری شود
-در محیط دارای تهویه مناسب استفاده شود
-استفاده از دستکش و عینک ایمنی توصیه میشود
آیا اتیل استات در ایران تولید میشود؟
در سالهای اخیر، بهدلیل نیاز بالای صنایع رنگ، چسب، داروسازی، چاپ و بستهبندی، چندین واحد شیمیایی در ایران اقدام به تولید اتیل استات کردهاند.
ویژگیهای تولید داخلی:
تولید در مقیاس صنعتی و نیمهصنعتی عمدتاً با روش استریفیکاسیون اتانول و اسید استیک و عرضه در گریدهای
-صنعتی
-آزمایشگاهی
-(در موارد محدود) دارویی
میباشد.
با توجه به اینکه ،ماده اولیه اصلی تولید اتیل استات ، اتانول و اسید استیک میباشد که در داخل کشور در دسترس است، تولید را از نظر اقتصادی توجیهپذیر میکند.
تولیدکنندگان داخلی (بهصورت کلی)
بهدلیل ملاحظات حقوقی و تغییرات بازار، نام شرکتها معمولاً بهصورت عمومی ذکر میشود، اما تولید اتیل استات عمدتاً توسط:
-شرکتهای شیمیایی بخش خصوصی
-واحدهای وابسته به صنایع پاییندستی پتروشیمی
-برخی تولیدکنندگان حلالهای صنعتی
انجام میشود، بهویژه در استانهای صنعتی مانند:
-تهران
-اصفهان
-مرکزی
-خوزستان
عوامل مؤثر بر قیمت خرید و فروش اتیل استات در ایران
سمت عرضه
-قیمت اتانول و اسید استیک
-ظرفیت تولید چین
-هزینه انرژی و حملونقل
سمت تقاضا
-صنعت رنگ و پوشش
-چاپ و بستهبندی
-داروسازی
مشخصات محصول
درصد خلوص (99.5٪، 99.9٪)
میزان رطوبت
نوع بستهبندی (بشکه، IBC، تانکر)
هنوز بررسیای ثبت نشده است.